Sakarya’nın Kaynarca ilçesinde yaşayan Aziz ve Vasfiye Ceylan çifti, ailelerinden kendilerine kalan yaklaşık 90 yıllık üretim geleneğini sürdürüyor. Çift, teknolojinin gelişmesine rağmen yıllardır kullanılan yöntemi değiştirmiyor.
Ceylan çifti her yıl Kocaeli’nin Kandıra ilçesine bağlı Özbey Mahallesi’ndeki aile tarlasına darı ekiyor. Ürünler olgunlaştığında hasat edilerek işlenmek üzere Kaynarca’daki evlerine getiriliyor.
Hasat edilen darılar, evin altında bulunan yaklaşık 90 yıllık el yapımı taş değirmende öğütülüyor. Elektrikli makineler yerine tamamen insan gücüyle çalışan değirmen, yıllardır aynı yöntemle kullanılmaya devam ediyor.
Aziz ve Vasfiye Ceylan, darıları taş değirmende elle çevirerek sabırla öğütüyor. Uzun ve zahmetli işlemin sonunda darının özü ile posası birbirinden ayrılıyor.
Öğütme sırasında ortaya çıkan hiçbir ürün çöpe gitmiyor. Darının posası tavuklara yem olarak verilirken, elde edilen öz ise bölgede yıllardır yapılan geleneksel üre tatlısının hazırlanmasında kullanılıyor.
Geleneksel yöntemle taş değirmende elde edilen darı özü, üre tatlısı yapmak isteyenlere satılıyor. Büyük emek isteyen üretimin ardından ortaya çıkan ürünün kilogram fiyatı ise bin lirayı buluyor.
Aziz Ceylan, geleneği büyüklerinden öğrendiğini belirterek, “Atalarımızdan gördüğümüz gibi darıları ekiyoruz. 90 yıllık bir gelenek bu ve biz de devam ettiriyoruz. Eskiden darı ekimi yapmıyorduk, merak ettim ve ekmeye başladım. Hem çalışıyorum hem de ekiyorum. Zevk alıyorum bu işten” dedi.
Taş değirmende öğütülen darının lezzetinin farklı olduğunu söyleyen Ceylan, “Bu öğütme sonrasında elde edilen üründen üre tatlısı yapılıyor. Allah nasip ederse ve ölmezsek bu işi devam ettireceğim. Taş değirmende elle çevirerek darıları öğütüyoruz. Bu şekilde tadı da başka oluyor. Bu değirmen yaklaşık 90 yıllıktır” ifadelerini kullandı.
